Gladiolus Flower : Gladioli : Sword Lily : શિયાળા ના ફૂલ : :

Gladiolus (from Latin, the diminutive of gladius, a sword is a genus of perennial cormous flowering plants in the iris family (Iridaceae). It is sometimes called the ‘sword lily’, but is usually called by its generic name (plural gladioli).

The genus occurs in Asia, Mediterranean Europe, South Africa, and tropical Africa. Gladioli grow from round, symmetrical corms(similar to crocuses) that are enveloped in several layers of brownish, fibrous tunics.

Their stems are generally unbranched, producing 1 to 9 narrow, sword-shaped, longitudinal grooved leaves, enclosed in a sheath.The lowest leaf is shortened to a cataphyll. The leaf blades can be plane or cruciform in cross section.

The flowers of unmodified wild species vary from very small to perhaps 40 mm across, and inflorescences bearing anything from one to several flowers. The spectacular giant flower spikes in commerce are the products of centuries of hybridisation and selection.

The flower spikes are large and one-sided, with secund, bisexual flowers, each subtended by 2 leathery, green bracts. The sepals and the petals are almost identical in appearance, and are termed tepals. They are united at their base into a tube-shaped structure. The dorsal tepal is the largest, arching over the three stamens. The outer three tepals are narrower. The perianth is funnel-shaped, with the stamens attached to its base. The style has three filiform, spoon-shaped branches, each expanding towards the apex.

The ovary is 3-locular with oblong or globose capsules,[9] containing many, winged brown, longitudinally dehiscent seeds.

These flowers are variously coloured, ranging from pink to reddish or light purple with white, contrasting markings, or white to cream or orange to red.The South African species were originally pollinated by long-tongued anthophorini bees, allowing pollination by sunbirds, noctuid and Hawk-moths, long-tongued flies and several others. In the temperate zones of Europe many of the hybrid large flowering sorts of gladiolus can be pollinated by small well-known wasps. The wasps are too small to polinate large sized flowers.European Hawk-moth Macroglossum stellatarum which usually pollinates many popular garden flowers like Petunia, Zinnia, Dianthus and others are also said to have polinate Gladioli.Gladioli have been extensively hybridized and a wide range of ornamental flower colours are available from the many varieties.The main hybrid groups have been obtained by crossing between four or five species, followed by selection: ‘Grandiflorus’, ‘Primulines’ and ‘Nanus’. They can make very good cut flowers for display. The genus Gladiolus contains about 300 species. Numerous garden cultivars have been developed, of which ‘Robinetta’ (a G. recurvus hybrid), with pink flowers, has gained the Royal Horticultural Society’s Award of Garden Merit. In temperate zones, the corms of most species and hybrids should be lifted in autumn and stored over winter in a frost-free place, then replanted in spring. Some species from Europe and high altitudes in Africa, as well as the small ‘Nanus’ hybrids, are much hardier (to at least −15 °F/-26 °C) and can be left in the ground in regions with sufficiently dry winters. The large-flowered types require moisture during the growing season, and must be individually staked as soon as the sword-shaped flower heads appear. The leaves must be allowed to die down naturally before lifting and storing the corms. Plants are propagated either from small cormlets produced as offsets by the parent corms, or from seed. In either case, they take several years to get to flowering size. Clumps should be dug up . : : : : : : : : : : : : : : ; : : : : : : : : : : : : : : : In culture : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : :
Gladiolus is the birth flower of August.
Gladioli are the flowers associated with a fortieth wedding anniversary.
American Ragtime composer Scott Joplin composed a rag called “Gladiolus Rag”
“Gladiolus” was the word Frank Neuhauser correctly spelled to win the 1st National Spelling Bee in 1925.
The Australian comedian and personality Dame Edna Everage’s signature flowers are gladioli, which she refers to as “gladdies”.
The Mancunian singer Morrissey is known to dance with gladioli hanging from his back pocket or in his hands, especially during the era of The Smiths.This trait of his was made known in the music video for “This Charming Man”, where he swung a bunch of yellow gladioli while singing.ગ્લેડિયોલસ
ગ્લેડિયોલસ ઈરીડેસી કૂળના કંદથી થતો છોડ છે. ભારતમાં મુખ્યત્વે પશ્ચિમ બંગાળ, મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, ઉત્તરપ્રદેશ, પંજાબ, હરિયાણા અને આંધ્રપ્રદેશમાં વાવેતર કરવામાં આવે છે, લાંબી દાંડી, રંગોની વિવિધતા તથા ઘણાં દિવસ સુધી તાજાં રહેતાં કટફલાવર તરીકે ગ્લેડીયોલસના ફૂલ ઘણાં જ પ્રખ્યાત છે. આથી જ હોટલો, ઓફિસો, બંગલાઓ વગેરે રોજીંદા ફૂલદાનીની સજાવટમાં તેમજ પાર્ટીઓમાં ફૂલદાનીની સજાવટ, કલગી તેમજ ગુલદસ્તા તરીકે મોટા પ્રમાણમાં વપરાય છે. સામાન્ય રીતે તેના પાન તલવાર જેવા હોવાથી અંગ્રેજીમાં તેને સ્વોર્ડ લીલી પણ કહે છે. તેના ફૂલ ઘણાં દિવસ સુધી ખીલતાં રહેતાં હોવાથી કટ ફલાવર તેમજ કૂંડાના છોડ, ફૂલની કયારી તથા બોર્ડર તરીકે વાવેતર કરી શકાય છે.

અગત્યની જાતો: ગ્લેડિયોલસની લગભગ 300 જાતિઓ છે, ગ્લેડિયોલસમાં મોટા ફૂલોવાળી અને નાનાં ફૂલવાળી એમ બે જાતો જોવા મળે છે. તેની વેપારી ધોરણે વાવેતર કરવામાં આવતી મોટાભાગની જાતો હાઈબ્રીડ છે, જે વિવિધ રંગોમાં જોવા મળે. લાલ

ઓસ્કાર, હન્ટિંગ સોંગ, સાન્સ સોસી, ફાતિમા, રેડીચ, મ્યુઝીક મેન

ગુલાબી

અમેરિકન બ્યુટી, ફ્રેન્ડશીપ, રોઝ સુપ્રિમ, રોઝ સ્પાયર, મીસ સાલેમ, પિંક ફોર્મલ, પિંક ચીયર,

પિંક પ્રોસ્પેકટર, સ્પીક એન્ડ સ્પાન, સ્પ્રિંગ સોંગ


ઓરેન્જ (નારંગી)

ઓટમ ગ્લો, કોરલ સીઝ, ફીસ્ટા, જીપ્સી ડાન્સર, ઓરેન્જ બ્યુટી

વાદળી ભૂરો

એનિવર્સરી, બર્ગન્ડી બ્લ્યુ, ડોન મિસ્ટ, એલિગન્સ પર્પલ જાયન્ટ, પર્પલ મોથ, શાલીમાર,

બ્લ્યુ બર્ડ, ચાયના બ્લ્યુ, ટ્રોપિક સી, હર મજેસ્ટ.


પીળો

ઓરોરા, બ્રાઈટ સાઈડ, વીન્કલ ગ્લોરી, ફોલ્ટ સોંગ, ગોલ્ડન હાર્વેસ્ટ, મોર્નિગ સેન,

ગોલ્ડન પીચ, રોયલ ગોલ્ડ


સફેદ

કોટન બ્લોઝમ, ડ્રીમ ગ્લે, ઈન્સ્ટર્ન સ્ટાર, સુપર સ્ટાર, સેન્સેરે, વ્હાઈટ ઈન્ચાનટ્રેસ,

સ્નો પ્રિન્સેસ, સ્નો ડસ્ટ, સ્નો ડ્રોપ


લીલો

ગ્રીન બે, ગ્રીન બર્ડ, ગ્રીન જાયન્ટ, ગ્રીન વુડ પેકર, ગ્રીન વિલો. : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : :સુગંધિત જાતિ: એસીડેન્થરા બાયકલર.
કટફલાવર અને ગાર્ડન ડિપ્લે માટેની જાતોઃ બ્યુટી સ્પોટ, ચેરી બ્લોઝમ, ફ્રેન્ડશિપ, જોવેગનર, મેલોડી, સ્નો પ્રિન્સેસ, વોટર મેલોન પિન્ક, વાઈલ્ડ રોઝ.
આઇ.એ.આર.આઇ., નવી દિલ્હી ખાતે વિકસિત થયેલી જાતો: અગ્નિરેખા, મયુર, સુચિત્રા,
એન બી.આર.આઇ., લખનૌ ખાતે વિકસિત થયેલી જાતો: મનમોહન, મુકતા, મનિષા, મનહર અને મોહિતી.
આઈ.આઈ.એચ.આર., બેંગલોર ખાતે વિકસિત થયેલી જાતો: નજરાના, અપ્સરા, સપના આરતી, પૂનમ, મીરા અને શોભા.
સિમલા કેન્દ્ર ખાતે વિકસિત થયેલી મીનીએચર જાતો: કેનબેરા, જોલીમેકર, મસોબ્રા, બટરફલાય, સિટાસીનેસ હાઈબ્રીડ અને રેડ કેના.
સંવર્ધન:સંવર્ધન કંદ અને કંદિકાઓથી થાય છે. ફકત સંકર જાત બનાવવા બીજનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. બીજથી થયેલ છોડમાં બે થી ત્રણ ફૂલ આવે છે.

હવામાન: આ પાકને ઠંડી અનુકૂળ હોવાથી શિયાળાની ઋતુ દરમ્યાન સારી ગુણવત્તાવાળા ફૂલો મળી શકે. ગુજરાતમાં સામાન્ય રીતે સપ્ટેમ્બર થી ડિસેમ્બરના પ્રથમ પખવાડીયા સુધી તેનું વાવેતર થઈ શકે છે, જાન્યુઆરી માસ બાદના વાવેતરમાં કૂલ આવતી વખતે ઉનાળો શરૂ થઈ જતાં ફૂલની ગુણવત્તા પર હવામાનની વિપરીત અસર થાય છે. પાણી નિતરે તેવી જમીન તૈયાર કરી કંદથી વાવેતર કરી ખાતર , પિયત , નિંદામણ વિ. ની માવજત , કરબડી ની આંતરખેડ , લીમડાના અર્ક , લીંબોળી ના મીંજ ના છંટકાવ થી જીવાતથી સંરક્ષણ કરીને ફુલો ઉછેરવામાં આવે. ફૂલો ઉતારવા: ફૂલ દાંડીમાં જયારે નીચેની પ્રથમ કળીઓમાં ફૂલનો રંગ જોવા મળે એટલે કે પ્રથમ ફૂલ ખીલવાની શરૂઆત થાય ત્યારે છોડની નીચેનો ૪ થી ૭ પાન વાળો ભાગ રહેવા દઈ ફૂલદોડી કાપી લેવી અને પાણી ભરેલ ડોલમાં સત્વરે મૂકી દેવી. ફૂલને ઘણાં દિવસ એક જ કૂલદાનીમાં રાખવા હોય ત્યારે પાણીમાં રહેલ દાંડીનો થોડો ભાગ રોજ કાપતાં રહેવું. કંદના વાવણીના અંતર પર ફૂલદાંડીના ઉત્પાદનનો આધાર રહે છે.

ફૂલોનું ઉત્પાદન: ૬૦ હજાર કંદ એકરે રોપ્યા હોય તો એકરે ૭૦ થી ૭૫ હજાર ફૂલદાંડી (સ્પાઈક) મળે છે,

ફૂલ દાંડી કાપી દીધા બાદ છોડના પાન પીળા પડવા માંડે એટલે કે આશરે દોઢ થી બે માસ બાદ કંદ ખોદી લેવા. આ કંદને ૧૫ દિવસ છાંયડામાં સૂકવ્યા બાદ જ તેનું ગ્રેડિંગ કરવું. ગ્લેડિયોલસના કંદની જાળવણી ઘણી જ કાળજી માંગી લે છે. કંદને વ્યવસ્થિત સૂકવ્યા બાદ કાણાં પાડેલ પ્લાસ્ટિક બેગમાં અથવા કંતાનના કોથળામાં ભરી ઠંડી જગ્યાએ સંગ્રહ કરવો. સામાન્ય રીતે કોલ્ડ સ્ટોરેજમાં ૪૦ થી ૭૦ ફેરનહીટ ઉષ્ણતામાન અને ૯૦% ભેજ સાથે ૪ માસ સુધી કંદનો સંગ્રહ કરવો પડે

બજાર વ્યવસ્થા: આ ફૂલો હોટલમાં તથા ઘરોમાં ફૂલની સજાવટ માટે તથા બૂકેમાં વપરાતાં હોય તેનું વેચાણ ફકત મોટા શહેરોમાં થઈ શકે છે. અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત, રાજકોટ તેમજ મુંબઈમાં તેનું માર્કેટ મળી રહે છે. આ ફૂલોનો ભાવ એક ડઝનના ૧૨ થી ૪૮ રૂપિયા પ્રમાણે મળી રહે છે. : : ; : : : : : : : : : : : Gladiolus / Gladioli Flowers : Spider Lily : ગ્લેડિયોલસ ના રંગબેરંગી ફુલો : Educational information study and thoughts Compiled and Presented By V Jayaraj December 8 , 2021 : : શૈક્ષણિક માહિતી અભ્યાસ આલેખન પ્રસ્તુતિ વિ જયરાજ : : ડિસેમ્બર 8 , 2021: : : : માગશર સુદ પાંચમ : : પૂણે