MADHU MALTI

જીવનજયોત જગાવો , પ્રભુ હે : સુંદરમ્ : હર્ષિત ત્રિવેદી : બાળ ગીત : : પ્રાર્થના : :

જીવનજ્યોત જગાવો : સુન્દરમ્

જીવનજ્યોત જગાવો

પ્રભુ હે, જીવનજ્યોત જગાવો,

ટચુકડી આ આંગળીઓમાં ઝાઝું જોર જમાવો,

આ નાનકડા પગને વેગે ભમતા જગત બનાવો,

અમને રડવડતાં શિખવાડો. ( ૧ )

વણદીવે અંધારે આંખે તેજ ભરાવો,

વણજહાજે દરિયાને તરવા બળ બાહુમાં આપો,

અમને ઝળહળતાં શિખવાડો. ( ૨ )

ઊગતાં અમ મનનાં ફૂલડાંને રસથી સભર બનાવો,

જીવનના રંગો ત્યાં ભરવા પિચ્છી તમારી ચલાવો.

અમને મઘમઘતાં શિખવાડો. ( ૩ )

ઉરની સાંકડલી શેરીના પંથ વિશાળ રચાવો,

હૈયાના ઝરણા નાનાને સાગર જેવું બનાવો,

અમને ગરજતાં શિખવાડો. ( ૪ )

અમ જીવનની વાદળી નાની આભ વિષે જ ઉડાવો,

સ્નેહ-શક્તિ-બલિદાન નીરથી ભરચક ધાર ઝરાવો,

અમને સ્થળસ્થળમાં વરસાવો. ( ૫ )

— સુંદરમ્
વસુધા ( ૧૯૩૯ )

સ્રોત કુમાર ( અંક ૧૩૩ ) : પ્રથમ વીસીનાં કાવ્યો : પૃષ્ઠ 60
પ્રકાશક : કુમાર કાર્યાલય લિમિટેડ , વર્ષ : 1991

જીવનજયોત જગાવો : સુંદરમ્ : : સ્વર અને ઢાળ : હર્ષિત ત્રિવેદી : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૨૫ / ૯ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/bcrryDn-aJY?si=uvYdK_saxipxCr0a

જીવનજયોત જગાવો : સુંદરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

તારી વસંતની વાંસલડી : સુંદરમ્ : ગોપ વંદના : સંવાદ કાવ્ય ગીત : : હરિ ગીત : :

તારી વસંતની વાંસલડી : સુંદરમ્ : ગોપ વંદના : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૨૭ / ૫ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/DpjvqaeJiJM?si=_3rVAo1QYcFFxJSa

તારી વસંતની વાંસલડી : સુંદરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ.. .

તુજ પગલી ઢૂઢંતા , પ્રભુજી : સુંદરમ્ : પ્રભુ દર્શન ની શોધનું ગીત : : હરિ ગીત : :

તુજ પગલી ઢૂઢંતા પ્રભુજી ભમું ભમું હું ગલી ગલી .

જગતનગરની ગલી ગલી , જગતનગરની ગલી ગલી .

ગગન ભુવન ની શેરી શેરીએ , ગગન ભુવન ની શેરી શેરીએ ;

તેજ તિમિર ની દેરી દેરીએ , તેજ તિમિર ની દેરી દેરીએ

રખડું ભટકું ગલી ગલી , રખડું ભટકું ગલી ગલી .

જગતનગરની ગલી ગલી , જગતનગરની ગલી ગલી .

અંબરચુંબી મહેલ મેડીએ , અંબરચુંબી મહેલ મેડીએ ;

ઘનવન વનની ગીચ કેડીએ , ઘનવન વનની ગીચ કેડીએ

તલસત ભટકું ગલી ગલી , તલસત ભટકું ગલી ગલી .

જગતનગરની ગલી ગલી , જગતનગરની ગલી ગલી .

કોમળ કોમળ તરું કૂંપળિયે , કોમળ કોમળ તરું કૂંપળિયે ;

પરિમલ પૂર્યા પુષ્પ – પગથિયે , પરિમલ પૂર્યા પુષ્પ – પગથિયે

અથડું ભટકું ગલી ગલી , અથડું ભટકું ગલી ગલી .

જગતનગરની ગલી ગલી , જગતનગરની ગલી ગલી .

મન મનની મ્હોરી વલ્લરિએ , મન મનની મ્હોરી વલ્લરિએ ;

જન જનની અંતર ઓસરિએ , જન જનની અંતર ઓસરિએ

મુર્છિત ભટકું ગલી ગલી , મુર્છિત ભટકું ગલી ગલી .

જગતનગરની ગલી ગલી , જગતનગરની ગલી ગલી .

તુજ પગલી ઢૂઢંતા પ્રભુજી ભમું ભમું હું ગલી ગલી .

જગતભરની ગલી ગલી , જગતભરની ગલી ગલી .

— સુંદરમ્

અન્ય કાવ્યો.

તુજ પગલી ઢૂઢંતા , પ્રભુજી : સુંદરમ્ : : સ્વર : ભદ્રાબેન સવાઈ : : સ્વરાંકન ( ઢાળ ) : ટ્રેડિશનલ : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૨ / ૮ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/_cKAnuL7Zpg?si=-9YyuEXIPjz-AxXq

તુજ પગલી ઢૂઢંતા , પ્રભુજી : સુંદરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

તે રમ્ય રાત્રે : સુંદરમ્ : પ્રણય કાવ્ય : બેલડ ( Ballad ) : : શૃંગાર કાવ્ય ગીત : :

તે રમ્ય રાત્રે – સુન્દરમ્

તે રમ્ય રાત્રે
ને રાત્રિથીયે રમણીય ગાત્રે
ઊભી હતી તું ઢળતી લતા સમી
ત્યાં બારસાખે રજ કાય ટેકવી.

ક્યાં સ્પર્શવી ?
ક્યાં ચૂમવી ? નિર્ણય ના થઈ શક્યો
ને આવડી ઉત્તમ કામ્ય કાયા
આલિંગવાને સરજાઈ, માની
શક્યું ન હૈયું. જડ થીજી એ ગયું
એ હૈમ સૌન્દર્ય તણા પ્રવાહમાં.

ને પાય પાછા ફરવા વળ્યા જ્યાં
ત્યાં સોડિયેથી કર બ્હાર નીસરી
મનોજ કેરા શર-શો, સુતન્વી
કાયાકમાને ચડી, વીંધવાને
ધસંત ભાળ્યો : ‘નથી રે જવાનું.’

હલી શક્યો કે ન ચાલી શક્યો ન હું.
નજીક કે દૂર જઈ શક્યો ન હું.
એ મૂક્તા-સાગરમાં વિમૂઢતા
તણા અટૂલા ખડકે છિતાયલા
કો નાવભાંગ્યા જનને ઉગારવા
આવંત હોડી સમ તું સરી રહી.

ક્યાં સ્પર્શવો ? ક્યાં ગ્રહવો ? તને તે
નડી શકી ગૂંચ ન લેશ ત્યારે –
તે રમ્ય રાત્રે,
રમણીય ગાત્રે !

વસુધા ( ૧૯૩૯ ) પૃષ્ઠ ૪૭ – ૪૮

–- સુન્દરમ્

તે રમ્ય રાત્રે : સુંદરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

છાતીએ છૂંદણાં : સુંદરમ્ : : ફાગણ ના ફાગનું ગીત : બેલડ ( Ballad ) : વાસંતી : :

છાતીએ છૂંદણાં : સુંદરમ્ : ૨૫ / ૩ / ૧૯૩૯ : વસુધા ( ૧૯૩૯ ) પૃષ્ઠ ૯૦ – ૯૩ : ( source : ૫૧ કાવ્યો : સુંદરમ્ : એકત્ર ફાઉન્ડેશન )

છાતીએ છૂંદણાં : સુંદરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

ધણ ઉઠાવ : સુંદરમ્ : : સમાજ ચિંતન ના કાવ્ય ગીત : :

ઘણ ઉઠાવ : સુંદરમ

ઘણુંક ઘણું ભાંગવું, ઘણ ઉઠાવ, મારી ભુજા !
ઘણુંક ઘણું તોડવું, તું ફટકાર ઘા, ઓ ભુજા !
અનંત થર માનવી હ્રદય – ચિત્ત – કાર્યે ચઢ્યા
જડત્વ યુગ જીર્ણના, તું ધધડાવી દે ઘાવ ત્યાં.
ધરા ધણધણે ભલે, થરથરે દિશા, વ્યોમમાં
પ્રકંપ પથરાય છો, ઉર ઉરે ઊઠે ભીતિનો
ભયાનક ઉછાળ છો, જગત જાવ ડૂલી ભલે,
પછાડ ઘણ, ઓ ભુજા ! ધમધમાવ સૃષ્ટિ બધી !
અહો યુગયુગાદિનાં પડ પરે પડો જે ચઢ્યાં
લગાવ, ઘણ ! ઘા, ત્રુટો તડતડાટ પાતાળ સૌ,
ધરાઉર દટાઇ મૂર્છિત પ્રચંડ જ્વાલાવલી
બહિર્ગત બની રહો વિલસી રૌદ્ર કૃત્કારથી.
તોડીફોડી પુરાણું,
તાવી તાવી તૂટેલું.
ટીપી ટીપી બધું તે અવલનવલ ત્યાં અર્પવા ઘાટ એને
ઝીંકી રહે ઘા, ભુજા ઓ, લઇ ઘણ, જગને ઘા થકી ઘાટ દેને
— વસુધા ( ૧૯૩૯ ) પૃષ્ઠ ૭૦

— સુંદરમ્

ધણ ઉઠાવ : સુંદરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

ગઠરિયાં : બાંધ ગઠરિયાં મૈં તો ચલી : સુંદરમ્ : ધાર્મિક ઉત્કટતાનું ગીત : ભદ્રાબેન સવાઈ : ( ૧ ) : : અમર ભટ્ટ : ( ૨ ) : : ભક્તિ ( પદ ) ગીત : :

ગઠરિયાં – સુંદરમ્

બાંધ ગઠરિયાં
મૈં તો ચલી

રુમઝુમ બાજત ઝાંઝ પખાજન,
છુમછુમ નર્તન હોવત રી,
પીવકે ગીત બુલાવત મોહે,
બાંધ ગઠરિયાં મૈં તો ચલી

સુન્ના ન લીયા, રૂપા ન લીયા,
ન લીયા સંગ જવાહર રી,
ખાખ ભભૂતકી છોટી સરિખી
બાંધ ગઠરિયાં મૈં તો ચલી

છોટે જનકે પ્યાર તનિકકી
ગઠરી પટકી મૈં ઠહરી,
સુન્દર પ્રભુકે અમર પ્રેમકી
બાંધ ગઠરિયાં મૈં તો ચલી
જૂન ૧૯૩૧.
–- સુંદરમ્

ગઠરિયાં : મૈં તો ચલી, બાંધ ગઠરિયાં મૈં તો ચલી : સુંદરમ્ : સ્વર : ભદ્રાબેન સવાઈ : : સ્વરાંકન : ઢાળ – ટ્રેડિશનલ : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૩૦ / ૭ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/AJVUJ_kD2cU?si=pMpIFX7Lz31IMTvf

ગઠરિયાં : બાંધ ગઠરિયાં મૈં તો ચલી : સુંદરમ્ : : સ્વર , સ્વરાંકન અને સંગીત નિયોજન : અમર ભટ્ટ : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૧૫ / ૬ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/vLNMB3jjgds?si=AIkFfF43X0Du5Ydz

ગઠરિયાં : બાંધ ગઠરિયાં મૈં તો ચલી : સુંદરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

હંકારી જા : મારી બંસી માં બોલ બે વગાડી તું જા : સુંદરમ્ : ધાર્મિક ઉત્કટતાનું ગીત : અતુલ દેસાઈ : : પ્રાર્થના / સ્તુતિ ગીત : :

**હંકારી જા : સુંદરમ્ : વસુધા ( ૧૯૩૯ ) પૃષ્ઠ ૭**

હંકારી જા : મારી બંસી માં બોલ બે વગાડી તું જા : સુંદરમ્ : સ્વર : અતુલ દેસાઈ ( Live ) : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૧૮ / ૭ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/l1JVvaMW-LE?si=xjJgTRht0Enaoc2x

હંકારી જા : મારી બંસી માં બોલ બે વગાડી તું જા : સુંદરમ્ : સ્વર : દક્ષેશ ધ્રુવ : : સ્વરાંકન: ટ્રેડિશનલ અને સંગીત નિયોજન : દક્ષેશ ધ્રુવ : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૧૧ / ૮ / ૨૦૧૮ : ઓરિજીનલ રિલીઝ દક્ષેશ ધ્રુવ ૩૦ / ૭ / ૨૦૦૮ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/48eQE0EexL4?si=vFRgm0z5jdBkeYNb

હંકારી જા : મારી બંસી માં બોલ બે વગાડી તું જા : સુંદરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

શોધું : શોધું સાંજ સવાર આ પારે ઓ પાર : સુંદરમ્ : પ્રભુ દર્શન ની શોધનું ગીત : ભાલ મલજી : હરિ ગીત : :

શોધું – સુન્દરમ્

શોધું સાંજસવાર
આ પારે ઓ પાર
મારા સૂરોનો અસવાર જી,
મારા સૂર તણો સરદાર જી.

રંગમહલમાં દીપ જલાવ્યા મેં બાંધ્યા હીંડોળાખાટ જી,
સજ્જ મારા સહુ તાર સતારના, વાદકની રહી વાટ જી.
મારા સૂરોનો સરદાર જી.

કુંજનિકુંજે ફૂલ ખીલ્યાં, ખીલ્યાં જલકમલ કાસાર જી,
આજ વસંત કેરી વાત જાગી, મારું ઉર માગે ઉદગાર જી.
મારા સૂરોનો સરદાર જી.

મનપવનની પાવડી પહેરું, આંખમાં આંજું જ્યોત જી,
નીલ ગગનની ગોદ ગોતે મારો પ્રાણનો સરદાર જી.
મારા સૂરોનો સરદાર જી.

આભ ઓળંગું ને ભોમ ભેદું, માંડું ગુરુ ચરણમાં ચિત્ત જી,
કંઠ મારે એણે કંઠ ભર્યો નિજ, પ્રીતમાં પૂરી પ્રીત જી.
મારા સૂરોનો સરદાર જી.

–- સુન્દરમ્

શોધું : સુંદરમ્ : : સ્વર અને સ્વરાંકન : ભાલ મલજી : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૭ / ૩ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ: : https://youtu.be/2cm8If6fpTQ?si=DPjG2SIIrj1Hq-mb

શોધું : શોધું સાંજ સવાર આ પારે ઓ પાર : સુંદરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

આ કોણ ખડું ? ઉંબર આવી : સુંદરમ્ : ધાર્મિક ઉત્કટતાનું ગીત : ગોપ વંદન : હરિ ગીત : :

આ કોણ ખડું ?

આ કોણ ખડું ઉંબર આવી , ઉંબર આવી ? આ કોણ ખડું ઉંબર આવી ?

સભર ભરી નવ શામ સુહાગી , ભરી રહ્યું મુજ નેત્ર અનામી. કોણ ખડું ?

આ કોણ ખડું ઉંબર આવી , સભર ભરી નવ શામ સુહાગી , ભરી રહ્યું મુજ નેત્ર અનામી. કોણ ખડું ?

ખોલું નયન આ મીંચાઈ જાતાં, મીંચ્યા નયન ના રહે મીંચાતાં

ખોલું નયન આ મીંચાઈ જાતાં, મીંચ્યા નયન ના રહે મીંચાતા

પાંપણ ની બે પલક વિશે બસ, પાંપણ ની બે પલક વિશે બસ નિજ આસન કો’ ગયું જમાવી. કોણ ખડું ?

હું ઢૂંઢુ એ નયન મનોહર , એ ચરણોની નુપૂર આહટ

કો ‘ સૌરભ નો મધુરસ વરસી , કો ‘ સૌરભ નો મધુરસ વરસી. મૌન-પટલ મુખ ગયું બિછાવી. કોણ ખડું ?

આ કોણ ખડું ? આ કોણ ખડું ?

આ કોણ ખડું ઉંબર આવી : સુંદરમ્ : ગોપવંદના : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૨૧ / ૫ / ૨૦૨૪ : :અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ: https://youtu.be/f9RpN0NmSyI?si=7E0hqE_5ytXvGFu3   અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

આ કોણ ખડું ઉંબર આવી : સુંદરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .