માધવ તું બેઠો દેવા : તો અમને લેવામાં શી હાન : સુન્દરમ્ : રાસબિહારી દેસાઈ : ( ૧ ) ગીત સંનિધી : : ડો. દર્શના ભચેચ – ઝાલા : ( ૨ ) અંતરના અજવાળાં : : દિવ્યાનંદનું પ્રભુ – પ્રશસ્તિગાન : : કૃષ્ણ ગીત : ભક્તિ ગીત : :

માધવ તું બેઠો દેવા : તો અમને લેવામાં શી હાન : સુન્દરમ્ : : : :    માધવ ! તુ બેઠો દેવા તો
અમને લેવામાં શી હાન ?
તું બેઠો ગાવાતો આતુર તત્પર આ અમ કાન

કં‘ઇ અઢળક જયોત ગગનની,
આ તમતુલના કંઇ ખગની,
કંઇ ગુપ્ત પ્રજળતી લગની,
તવ રાસ ચગે રળિયાત..માધવ

આ જમુના જળને ઘાટે,
આ વૃંદાવનની વાટે,
શું નિર્મિત હશે લલાટે
તારી મધુર અધરની આણ..માધવ
-સુન્દરમ

માધવ તું બેઠો દેવા : તો અમને લેવામાં શી હાન : સુન્દરમ્ : : સ્વર : રાસબિહારી દેસાઈ : : ગીત સંનિધી કાર્યક્રમ : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૨૪ / ૪ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : :

https://youtu.be/R5kCAbnJSOM?si=PyKgbw413cWx228p

માધવ તું બેઠો દેવા : તો અમને લેવામાં શી હાન : સુન્દરમ્ : :  સ્વર : ડો. દર્શના ભચેચ -ઝાલા : : સંગીત નિયોજન : અમિત ઠક્કર : : ઉદઘોષક : વિનોદ જોષી : : આલ્બમ : અંતરના અજવાળાં ( ૧૬ / ૧૦ / ૨૦૧૬ )  : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ( CDBaby )૧૫ / ૧૨ / ૨૦૧૬ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/5wy2-7ZgmzI?si=1urPxVNz5wfmJrOc

પ્રભુજી નમ્ર નમન તવ ચરણે : ઓમ્ ઓમ્ ઓમ્ : સુન્દરમ્ : ગીત સંનિધી : : ભજન : ભક્તિ ગીત : પ્રાર્થના : :

પ્રભુજી નમ્ર નમન તવ ચરણે : ઓમ્ ઓમ્ ઓમ્ : સુન્દરમ્  : : સ્વર : અજાણ : : ગીત સંનિધી : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ  ૨૧ / ૪ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/paOtljpSrb8?si=op3wcjUINWxwrboY

પ્રભુજી નમ્ર નમન તવ ચરણે : ઓમ્ ઓમ્ ઓમ્ : સુન્દરમ્  : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

તું સભરાભર ભરચક તારા રૂપ પરમ‌ પ્રગટાવ : સુન્દરમ્ : પ્રભુ દર્શનની અભીપ્સા નું  ગીત : : ભજન / સ્તુતિગીત : :

તું સભરાભર ભરચક તારા રૂપ : સુન્દરમ્ :

તું સભરાભર ભરચક તારા રૂપ : સુન્દરમ્ :  સ્વર : અજાણ : : સંનિધી કાર્યક્રમ   : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૧૫ / ૪ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : :  https://youtu.be/f6Lt2UPpYCM?si=HOivQu4hSqGx4XXT

તું સભરાભર ભરચક તારા રૂપ : સુન્દરમ્ :  અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

શ્યામ સજનવા : યમુના તીરે , શ્યામ-રજનીમાં તારી બંસરી વાજે રે : સુન્દરમ્ : અતુલ દેસાઈ : : કૃષ્ણ ( લીલાના ) ગીત :  રાધા કૃષ્ણ નાં ગીત : :

શ્યામ સજનવા : સુન્દરમ્ : : સ્વર : અતુલ દેસાઈ સ્વરાંકન અને સંગીત નિયોજન અતુલ દેસાઈ : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૨૧ / ૭ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/DrZXEo-sCU8?si=uL2uwryB2GSXM4lI

શ્યામ સજનવા : સુન્દરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ : :

સજનવા મોરે શ્યામ છીપો ના : સુન્દરમ્ : અસિતા લિમયે : સચિનભાઈ : ગોપવંદના : : કૃષ્ણ  ( લીલાના ) ગીત : : ( ગોપી ભાવનું ગીત ) 

સજનવા મોરે શ્યામ છીપો ના : સુન્દરમ્ :

સજનવા મોરે શ્યામ છીપો ના : સુન્દરમ્ : અસિતા લિમયે : સચિનભાઈ : ગોપવંદના સંગીત સભા : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ  ૩૧ / ૫ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/_DxQSh21Jek?si=0Eu1eColWs-q1x-g

સજનવા મોરે શ્યામ છીપો ના : સુન્દરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

ઝુક આયી બદરિયા બરસ રહી : સુન્દરમ્ : અસિતા લિમયે : સચિન :  ગોપવંદના : : વિરહ ગીત : વર્ષા ગીત : :

ઝુક આયી બદરિયા બરસ રહી : સુન્દરમ્  : અસિતા લિમયે : સચિનભાઈ : : ગોપવંદના સંગીત  સભા  : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૨૪ / ૫ / ૨૦૨૪ : : અહીં ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/CwCRB4JXkZ4?si=yfPXxNH6ixv1jiuL

ઝુક આયી બદરિયા બરસ રહી : સુન્દરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

રિમઝિમ બાદલ બરસે : મન ગુંજે ઝંકાર : પરદેશી પિયા પધારે – નો અણસાર :  સુન્દરમ્ : નીના મહેતા ( Live ) : ક્ષેમુ દિવેટીયા : તપોવન : ( ૧ ) : : વિભા દેસાઈ અને ગાયક વૃંદ : ક્ષેમુ દિવેટીયા : ( ૨ ) : વિભા દેસાઈ : ક્ષેમુ દિવેટીયા : વર્ષા ગીત ( રાગ મિયાં મલ્હાર ) : શ્રાવણ માધુરી : ( ૩ ) : : વર્ષા  ગીત : સખી સૈયર નાં ગીત : :

https://youtu.be/ccB8FD-Sa7g?si=SaXJvRJsCZq2Q0_3

રિમઝિમ બરસે બાદલ બરસે
https://youtu.be/UyyJGSxC02o?si=P8-9BOKFmVBgqOTQ સ્વર : વિભા દેસાઈ : : સ્વરાંકન : ક્ષેમુ દિવેટીયા: : (HMV ૯/૧/૧૯૭૭ રિલીઝ )

રિમઝિમ બરસે બાદલ બરસે
મ્હારું મન ગુંજે ઝંકાર…
સાવનની સખી સાંજ સુહાગી
કરતાં મોર પુકાર

ગગનગોખથી મદભર નેણાં
વીજ કરે ચમકાર..
અંજન આંજુ પહેરું પટોળાં
સોળ સજું શણગાર

મોરે પિયા પરદેશ બસે
આ સાવન આવણહાર
હું મંદિરના દીપ સજાવું
ગૂંથું ફૂલની માળ
કઈ દીશથી મ્હારો કંથ પધારે
કઈ દીઓ અણસાર.…

-સુન્દરમ ( ૧૯૦૮ – ૧૯૯૧ )
૯ જુલાઈ ૧૯૫૭ : ૧૫ જુલાઈ ૧૯૫૭ : કાવ્ય ગંગા પુસ્તક : ૬ : પ્રિયંકા ના “મહાજીવન” ( પૃ. ૩૦૩ ) 🌨️ 🌨️ : સ્વર : નીના મહેતા : સ્વરાંકન અને સંગીત નિયોજન ક્ષેમુ દિવેટીયા : : LIVE   કાર્યક્રમ તપોવન સંગીત સભા ઉદઘોષક સુરેશ દલાલ : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૧૦ / ૩ / ૨૦૨૪ : : ઉપર  મથાળે ક્લિકરીને સાંભળીએ : : : : 🌨️ 🌨️ 🌨️ 🌨️
https://youtu.be/uRodQ-zd3QA?si=B7C8VFbKWWO_XzpJ સ્વરઃ વિભા દેસાઈ
સ્વરાંકનઃ ક્ષેમુ દિવેટિયા : આલ્બમ : સંગીત સુધા : ભાગ ૯ : : From  HMV ( LP ) શ્રાવણ‌ માધુરી : : uploaded by Malove Divetia (  28/5//2022 ) : : : : : : : : : : :  આલ્બમના ગીતના સ્વરાંકન માટે ફેરફાર કરેલા અને ઉમેરેલા શબ્દો : તરાના ને પખાવજ ના બોલ ના સમન્વય સહિત  : : : : : : સ્વરાંકન : રાગ મિયાં મલ્હાર પર આધારિત : : :  🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️ રિમઝિમ રિમઝિમ રિમઝિમ રિમઝિમ બાદલ બરસે રિમઝિમ બાદલ બરસે , રિમઝિમ બરસે , બાદલ બરસે . હોઅઅ . મારું મન ગુંજે ઝનકાર , મારું મન ગુંજે ઝનકાર … રિમઝિમ રિમઝિમ બરસે , બાદલ બરસે . રિમઝિમ રિમઝિમ રિમઝિમ રિમઝિમ…!!!  🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️ 🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️ સાવનની સખી સાંજ સુહાની (૨) , કરતા મોર પુકાર . ગગનગોખથી મદભર નૈના , વીજ કરે ચમકાર … મારું મન ગુંજે ઝનકાર મારું મન ગુંજે ઝનકાર … રિમઝિમ રિમઝિમ બરસે , બાદલ બરસે ; રિમઝિમ રિમઝિમ રિમઝિમ રિમઝિમ…!!!  🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️ અંજન આંજુ , પહેરું પટોળા (૨) , સોળ સજુ શણગાર , કઈ દિશથી મારો કંથ પધારે (૨) , કોઈ દિયો અણસાર … મારું મન ગુંજે ઝનકાર , મારું મન ગુંજે ઝનકાર … રિમઝિમ રિમઝિમ બરસે , બાદલ બરસે ; રિમઝિમ રિમઝિમ રિમઝિમ રિમઝિમ …!!!  🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️ તનનન દિમ તનન દિમ તન દેરેના (૨) , દેરેના દેરેના દિમ તદિયન દેરેના (૪) ; સજન સાંવરો આયો મોરે મંદિર , આયો મોરે મંદિર , આયો મોરે મંદિર ; તનનન દિમ તનન  દિમ તનનન   દિમ તન દેરેના (૨) ,  દૈવિક પાયલ ઘનઘન નાચત , અંગ અંગ ઝનકાર સુનાવત , અંગ અંગ ઝનકાર સુનાવત ; મૃદંગ બાજત ધિરકિટ ધિરકિટ , મૃદંગ બાજત ધિરકિટ ધિરકિટ ; ધેત્ત ધેન ધેત્ત ધેન , ધેત્ત ધેત્ત ના ; તદગત ધેત્ત ધેન ધેત્ત ધેન , ધેત્ત ધેત્ત ધા . ધેત્ત ધેન ધેત્ત ધેન , ધેત્ત ધેત્ત ધા . ગદિયન . ધેત્ત ધેન ધેત્ત ધેન ધેત્ત ધેત્ત ધા: 🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️  🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️🌧️

અંતર કાં અકળાયું .. ભીતર વાદળ શ્યામ છવાયું ! : સુન્દરમ્ : ભીતર ભર્યા અંધારે પ્રકાશાનંદની શોધનું ગીત : : ઊર્મી ગીત : :

અંતર કાં અકળાયું

અંતર કાં અકળાયું: સુન્દરમ્

    

            

અંતર કાં અકળાયું : સુન્દરમ્ : : સ્વર : ક્ષેમુ દિવેટીયા : : સ્વરાંકન અને સંગીત નિયોજન : ક્ષેમુ દિવેટીયા : : LIVE Recording : : કાર્યક્રમ : તપોવન સંગીત સભા : ઉદઘોષક : સુરેશ દલાલ : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ  ૨૭ / ૨ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/3BJgstcSKnA?si=7un6bc45_Sh-r8tN

અંતર કાં અકળાયું : સુન્દરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા પેન્ડિંગ .. .

કણ રે આપો : મારા રાજ ! : સુન્દરમ્ : આછી આશ થી રાજી : તૃપ્તિ ભાવ નું  ગીત : ( ૧ ) : સ્તુતિ ગીત : : મીઠડી નજરો વાગી : ભાસ્કર વોરા : મહંમદ રફી : દિલીપ ધોળકિયા ફિલ્મ સત્યવાન સાવિત્રી ( ૧૯૬૩ ) : પ્રેમ ગીત : ( ૨ ) : : ઊર્મિ ગીત : :

“એક પાંદડી આપો મારા રાજ! આખું ફૂલ નહિ માગું , આખી રે વસંત મારી એ રહી.”: સુન્દરમ્  : Bloom where you are planted. Take what good you can find, may it be little ; and rise rooted. Colourful Petels of flowers look fragile and  tender part of little darling flower having precious scents.
કણ રે આપો સુન્દરમ્ : ૧૩ / ૯ / ૧૯૬૧ : ચૂંટેલી કવિતા , સુંદરમ્ પૃષ્ઠ  ૧૭૩ – ૧૭૪ : : Also in નયા પૈસા ( ૧૯૯૮ )

કણ રે આપો : સુન્દરમ્ :  અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા : : 

કણ રે આપો : સુન્દરમ્ નું ૧૩ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૬૧ માં ચૂંટેલી કવિતા માં સામેલ , ‘આછી આશ થી રાજી’ રહેલ ‘તૃપ્તિભાવ’ નું , ઉચ્ચ સ્તરીય ‘પ્રસન્નપ્રજ્ઞ મન’ ના ભાવનાત્મક સંતુલન થી,  વ્યક્તિગત રીતે જરુરી લાગેલ જીવતરાં પૂરી પાડવાની અને તેનાં પ્રાપ્તિ-ઉપયોગ કરવાં દેવાની , લિખીત વરદી , “રાજક અમલ” સમક્ષ રજૂ કરતું  સુંદર સ્તુતિગીત છે. પાસે જે છે અને રહેશે તેના માટે ( કૃતજ્ઞી )  આભારી રહેવાનું , જે તેમના ‘રાજીપો’  અને ‘સંતોષ’ માટે પાયાનું કામ કરે છે. ‘થોડામાં ખુશ’  રહેનાર કવિમન મોટી “આખ્ખી” પ્રાપ્તિસિદ્ધી ની જગ્યાએ નાની રોજિંદા ક્ષણોમાં મળવાપાત્ર ઊંડાં આત્મસંતોષ અને આંતરિક ખુશીની : “આછી આશથી રાજી” રહેવાની કદર કરે છે. ખરેખર શું મહત્વનું છે તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે ઓછુંઅદકું  કરતાં ઇરાદાપૂર્વક ‘જોઈયે તેનાં કરતાં થોડું ‘ કમ સાથે રહે છે.  “આછી આશથી રાજી” રહેવાની વિભાવના સાથે આખો મણ મણ નો ભંડાર, આખાં  બ્રહ્માંડનાં – આખી દુનિયાનું આખું આભ, આખાં સરોવર નાં  જળ અને જળ ભર્યો આંખો કુંભ, આખી વસંતનાં- હારબંધ  ફૂલોમાં નું એક આખું ફૂલ, આખાં  અમૃત – છલોછલ અમૃતકુંભ ; ઉપરોક્ત સૌનું પૂર્ણ હોવાંપણું : આખાપણાં માં સ્થિત સમાપ્તિદર્શન  : આ બધાંનાં પૂર્ણત્વ ની સમગ્રતાથી અલાયદી , પોતાની કોઈ પણ , જરીકેય આત્મગત જુદાઈગીરી કવિએ  અહીં વર્તાવા દીધી નથી અને એ સૌ “મારાં છે / એ રહ્યાં મારાં “ની સ્પષ્ટ રીતે આપેલી પોતીકી જાણ અંતર્ગત સ્તુતિ ગીતમાં નો સુખદ આશ્ચર્યાનુભવ કરાવે છે તે દેદીપ્યમાન , સર્વેસર્વા પ્રભુકૃપા  તથા ભક્ત સાધક ની પરમાત્મા  પરત્વે સંપૂર્ણ શ્રદ્ધા અને તલ્લીતા : પ્રભુ સાથે તાદાત્મ્ય સાધનાર ની  શ્રદ્ધેય  નિકટતા ઉલ્લસિત થઈ ને સુપેરે વ્યક્ત થવાં દીધી છે. . . .

અનેક/દરેક ચીજ વસ્તુઓ માટેનાં મોટાં કોઠાર/દુકાન/મથક એટલે “ભંડાર” જેમાં તેને રાખવાથી સચવાય તે ‘ભંડારભભાવના’ : એ ભંડારનો સ્વામી એ ભંડારી / ભરથાર  જે જગતનો નાથ / તાત / પરમેશ્વરસંસાર નો કર્તાહર્તા ભર્તા; કવિએ એને વહાલથી ” મારા રાજ ” નું સંબોધન કરીને કહ્યું છે, ” આખો રે ભંડાર મારો એ રહ્યો. ” : જે સૂચવે છે , નાથ ભરથાર પ્રત્યેની પૂર્ણ શ્રદ્ધા. : ઈશ્વરીય શક્તિ /કુનેહ /કાળજી અને ગુંજાશ / પહોંચ / તજવીજ ; તદુપરાંત સર્વેસર્વા પ્રભુકૃપા. : વળી  પ્રભુ સાથે તાદાત્મ્ય સાધનાર  ભક્તની નિકટતા. : : આ ભંડારમાંથી અનાજ કહીએ તો કંઈ ચાળીસ શેર નું મણ મણ ભર્યું અનાજ માંગ્યું નથી ; ‘શેર બાજરી’ : ખાવાં પૂરતું ધાન જોઈશે જેથી રોટલો ઘઙી દિવસ કાઢીએ. : માટે કહ્યું છે, ” એક કણ રે આપો , આખો  મણ નહિ માગું .” : : : :

ગ્રહો/ઉપગ્રહો સહિત નું સૂર્ય મંડળ, તારાઓ /તારામંડળો અને નિહારિકાઓ સહિત નાં આપણી  ધરતી પર છે તેવી કે તદ્દન અલગ વિશ્વસૃષ્ટિમાં ની દુનિયામાં આવેલી સ્થાયી / અસ્થાયી,  સજીવ/ નિર્જીવ ,  વસ્તુઓ / પદાર્થો અને જીવસૃષ્ટિ , વિગેરે થી રચાયેલ , જાણીતા / અણજાણ્યા દ્રશ્ય સંકુલ તરીકે એક પ્રકાર નાં બ્રહ્માંડ નાં સ્વરૂપ ની ધારણાં કરી શકાય છે. Cosmology આધુનિક બ્રહ્માંડવિજ્ઞાન એને macrocosm કહે છે : Everything that exists anywhere. : ગમે ત્યાં અસ્તિત્વ માં છે તે બધું. આપણે માનવ પણ બ્રહ્માંડ નાં એક અંશ જ છીએ ને ! કવિએ બ્રહ્માંડનાયક ને વહાલથી ” મારા રાજ ” નું સંબોધન કરીને કહ્યું છે, ” આખાં રે બ્રહ્માંડ મારાં એ રહ્યાં.” જે અહીં સૂચવે છે  : “આખાં ( સળંગ ) અનંત બ્રહ્માંડ” માં વ્યાપ્ત , સમસ્ત સૃષ્ટિ ની સમગ્રતા અને પૂર્ણતા સાથે સમન્વય રૂપ : મેળ / જોડાણ/ એકીકરણ અંતર્ગત,  તાત્ત્વિક સમજણ મેળવવા માટે પ્રતિબદ્ધ  કવિ મનની પ્રયત્નશીલતા. : : આ બ્રહ્માંડમાં થી આખું આભ માંગ્યું નથી. માંગ્યું છે, રહેવાનાં ઘરના બારણાં  સામેની જરાક ખુલ્લી જગ્યાવાળું “એક થોડુંએક આંગણું” : એવું ‘પ્રાંગણ’ જ્યાં ભીતર ભર્યા અંધકારમાંથી  નીસરી આવી ‘પ્રકાશાનંદ’ આપતી ‘પ્રાણદીપ્તિ’ ની ‘શોધના’ અને ‘સાધના’ ચરિતાર્થ થાય,  જેથી પ્રકાશમાન પરમ શાંતિ  અને સંપૂર્ણ  સ્થિરતા  મધ્યે ,  પ્રકૃતિ / જનસમૂહ / પરમ તત્ત્વ સાથે નાં  તાત્ત્વિક સાયુજ્ય નાં કર્મ વિચાર માટેની કાર્યશીલતા ને પ્રોત્સાહન મળે.  : માટે કહ્યું છે ,  ” એક આંગણું આપો , આખું આભ નહિ માગું.” : : :

ઋતુચક્ર માં ખીલતી,  રંગીન હારબંધ પુષ્પો ની ફૂલમાળા ની ‘દેખાવ-રચના’ ને લગતા બહિર્ગત ફેરફાર ને જોવાનો કસબ , કોકિલ સૂરના બંસી-ગાન ને સૂણી માણવાનો તેનો શ્રાવ્યભાવ તથા પુષ્પો ની પાંખડીઓ એ પ્રસરાવી સુગંધિત ચાલે ‘દૈહિક સંપ્રજ્ઞતા’ અનુભવવાની ઋતુરાજ વસંત ની દૃશ્યાત્મક ગતિરીતિ : આ બધા કૌશલ્ય દ્વારા જોવા જેવું , સાંભળવા જેવું તથા માણવા જેવું અને તેના માટે જ તેની ‘દૃશ્યરચના’ યોજીને આવતી ઋતુ વસંતની ‘થોડીએક’ અને ‘જરીએક’ સામગ્રી સાથે , કવિ મન ના આંતર જગત નો સંબંધ સધાય જેની આસપાસ ‘કાવ્ય ભાવ’ ઓતપ્રોત થતાં કવિએ ‘ઋતુકર’ ને  વહાલથી ” મારા રાજ ” નું સંબોધન કરીને કહ્યું છે , ” આખી રે વસંત મારી એ રહી.”  કવિએ આખી વસંતમાં થી આખું ફૂલ નથી માંગ્યું. એક સંયુક્ત ફૂલ નું અંગભૂત નાનું ફૂલ : ( મોગરો ગુલાબ જેવાં ) ફૂલની છૂટી છૂટી ફૂલ પાંદડીઓમાં થી એક પાંદડી માંગી છે જેનાં રંગ અને ફોરમ, પૂરાં ફૂલ ના આખેઆખ્ખા રંગરખાવ અને એનીએજ સુગંધ થી ભિન્ન હોય શકે નહીં. હોય ,આછેરી અને જરીએક ઓછી. માટે કહ્યું છે, ” એક પાંદડી આપો આખું ફૂલ નહિ માગું.” : : : :

ઘૂંટડે ઘૂંટડે પીવું તે “ઘૂંટડો”,  જેમકે જીવનદાયી  / નવચેતન અર્પનારું ( ૨૦ થી  ૨૫ મિલી લીટર ) પીવાનું પાણી. એક પછી એક ઘૂંટડા થી પીવામાં ( sip on some  water : થોડું પાણી પીશો : Have a little water. . ) ઘૂંટડે ઘૂંટડે અને ઉતાવળ વિના, ધીમે ધીમે પીધું એમ સમજાય જેથી ગળે બેસે નહીં , ગળું રૂંધે નહીં , સંતોષ વળે; ટૂંકમાં પ્રશાન્તક નીવડે. કોઈ જીવ નિર્જલીય / જળરહિત : તરસ્યું રહેશે નહિ , અને પુષ્કળ માત્રામાં પાણી પીશે નહીં. મોઢું ભરીને , ગપ દઈને ઝડપથી ( gulping water ) પાણી પીવાં કરતાં ક્રમઃસર ( એક પછી એક ) ઘૂંટડે ઘૂંટડે પાણી પીવું  ( sequential sipping of water ) વધું હિતાવહ છે. ,( પેગંબર સાહેબે જમીન પર બેસીને ત્રણ ઘૂંટડા પાણી પીવાં ની ભલામણ કરેલી જેને એક પ્રથા તરીકે હજી માનવામાં આવે છે. ) : સરોવર એટલે વરદાનરૂપ બેહિસાબ પાણીનો કુદરતી ભંડાર : જેને નવીકરણ  સાથે અને પુનરુત્થાન સાથે જોડી શકાય. દેખીતી રીતે ત્યાં અસાધારણ શાંતિ : ચિત્ત ની સ્વસ્થતા ; ક્રોધાભાવ અને સ્થિરપણું વર્તાય . કવિએ જળનાં અધિષ્ઠાતા / અધિષ્ઠાત્રી : જળદેવતા / જળદેવીને વહાલથી “મારા રાજ” નું સંબોધન કરીને કહ્યું છે , ” આખાં રે સરોવર મારા એ રહ્યાં.” કવિએ “આખો ઘટ” નથી માંગ્યો. સંસ્કૃત માં પાણી નો અર્થ જીવન થાય. જીવ ને જરુરી ક્રમઃસર જીવનદાયી પીવાંનું થોડુંએક પાણી. માટે કહ્યું છે , : જરીએક પાણી (નો) “એક ઘૂંટડો આપો આખો ઘટ નહિ માંગુ .” : : : :

અમૃત નો દૈવી રસ અમરત્વ પ્રદાન કરે એમ મનાય છે,  જે રીતે સુધાકર , ચંદ્રમા ધરતી પર ચાંદની નાં અમૃતરશ્મિ ( અમૃતમય કિરણો ) રેલાવે. ચાંદની ને એજ અર્થમાં અમૃત વરસાવનાર  ‘ પીયૂષવર્ષી ‘પણ કહેવાય . : મીઠડી નજરોમાં થી પ્રેમની મીઠાસ : અમીધારા વહેતી આવે, સ્નેહની સરવાણી સરે, હેતની હેલી વરસતી રહે. : : અમૃતકર શ્રી કૃષ્ણ નો હાથ શિર પર / પીઠે પડતાં કલ્યાણ થવાનું મનાય છે. કવિએ ‘અમૃતકર’ ને ( શ્રી કૃષ્ણ ને ! )  વહાલથી “મારા રાજ ” નું સંબોધન કરીને કહ્યું છે , ” આખાં રે અમૃત મારાં એ રહ્યાં.” : કવિએ આખો ને આખો છલોછલ અમૃતકુંભ માંગ્યો નથી. કવિએ માંગી છે એક અમૃતકણિકા : અમૃત નું એક નાનામાં નાનું ટીપું : અમીકણી. : :  આંખ નો એક પલકારો પણ ન મારતું હોય એવી સાવચેત મનની , ચીત્ત ની સાવધાની . અનિમેષ જોઈ રહેલી નિરંતરિત ( અંતર રહિત ) પ્રેમદ્રષ્ટિ : પ્રીતડી , એક ઢૂંકડી  “મીટડી” : સ્નેહાળ પ્રેમાળ નજર : એવી અમીદ્રષ્ટિ . સ્નેહની સરવાણી , હેતની હેલી : માટે કહ્યું છે, ” એક મીટડી આપો , આખી પ્રીત નહિ માગું.” : : : :

કણ રે આપો : મારા રાજ ! : સુન્દરમ્ : અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ પૂણે ઈન્ડિયા. : ડિસેમ્બર ૩૧, ૨૦૨૫ : : વૈષ્ણવી પુત્રદા એકાદશી : : New New Year Eve , 2026 : : : : : : : : 

Be fearless , fair and work out for clean India , United India And Wish For A New Year filled with love, laughter, and togetherness. May 2026 bring our family good health, happiness, and peace.
Spring Time In India.
“એક પાંદડી આપો આખું આભ નહિ માગું,આખી એ વસંત મારી એ રહી “: સુન્દરમ્ : : વસંત ઋતુ: હિમાલયના ઉંચા શિખરો થી લઈને કેરળના શાંત બેકવોટર સુધી, આ જાદુઈ વસંત ઋતુ દરમિયાન અન્વેષણ કરવા માટે અદ્ભુત ભારત મનોહર સ્થળોથી ભરેલું છે જે અદભુત લેન્ડસ્કેપ, સાંસ્કૃતિક ભટકાઓ અને રંગો અને સુગંધથી છલકાતા કુદરતના સૌંદર્યના છુપાયેલા ખજાનાથી તમને આનંદિત કરે છે. : બગીચાઓ અને ઉદ્યાનો, કુદરતી ટ્રેકિંગ પાથ, ફૂલોનો ચમકતો સંગ્રહ, કાશ્મીરનું જીવંત સ્વર્ગ, ભવ્ય બરફના શિખરો, ખીલેલા ફૂલો, કાશ્મીરી બદામના ફૂલો; દાર્જિલિંગ નાં રોડોડેન્ડ્રોન ફૂલો, જંગલી ફૂલો સાથેની ટેકરીઓ જીવંત બને છે. વસંત પંચમીના તહેવારોથી ગુંજી ઉઠેલા નગરો, વાયનાડ ની કબીની નદીના હૃદયમાં કરુવા ટાપુ પક્ષી નિરીક્ષણ નું સ્વર્ગ છે.  : ઋષિકેશ જેવાં ધાર્મિક સ્થળનું શાંત વાતાવરણ, વારાણસીમાં ધાર્મિક ઘાટ, મંદિરોની જટિલ કોતરણી ઓ , ઘણા પર્વતીય શહેરોના દૃશ્યો, કંચનજંગા જેવા પર્વતોના ભવ્ય દૃશ્યો, લીલીછમ ટેકરીઓ, ધ્યાન અને પ્રતિબિંબ ની પૃષ્ઠભૂમિ અને ગંગા, નર્મદા અને મહા જેવી નદીઓના વહેતા પાણીની નજીક પ્રકૃતિની ચાલ. : વસંત ખીલેલા ફૂલો અને વૃક્ષો સાથે પ્રકૃતિને જગાડે છે. પક્ષીઓ કિલકિલાટ અને રચના સાથે મધુર ગીતોની સૂર સાથે ગાય છે. બગીચા મધમાખીઓ થી ગુંજી ઉઠે છે અને તેજસ્વી રંગબેરંગી પતંગિયા સાથે ફફડે છે. લાંબા દિવસોનો અર્થ મનોરંજન અને શોધખોળમાં વધુ સમય પસાર થાય છે.
“એક પાંદડી આપો આખું ફૂલ નહિ માગું આખી એ વસંત મારી એ રહી.” : સુન્દરમ્ : :
આછી આશથી રાજી : આખી વસંતમાં થી આખું ફૂલ નથી માંગ્યું. એક સંયુક્ત ફૂલ નું અંગભૂત નાનું ફૂલ : ( મોગરો ગુલાબ જેવાં ) ફૂલની છૂટી છૂટી ફૂલ પાંદડીઓમાં થી એક પાંદડી માંગી છે જેનાં રંગ અને ફોરમ, પૂરાં ફૂલ ના આખેઆખ્ખા રંગરખાવ અને એનીએજ સુગંધ થી ભિન્ન હોય શકે નહીં. હોય ,આછેરી અને જરીએક ઓછી.
A hand of a person who has been easily pleased  by a small flower. એક ફૂલ પાંદડી. થોડાં માં મળતી ખુશી. Fully savouring immediate experience in the valuing present moments. : Minimalist: Refers to someone who intentionally lives with less to focus on what truly matters. : : અવ્યવસ્થિત અથવા બિનજરૂરી : ઉચ્ચ અપેક્ષાઓ અથવા “મેન્ટેનન્સ” જરૂરિયાતોનો અભાવ દર્શાવે છે. : The reductivist ‘s Art Movement called Minimalism in sculpture and painting that began in 1950s emphasize an extreme simplification of  art-form and colour . The minimalist design of a room must feature clean lines and sparse furniture.
મિનિમલિસ્ટ : ન્યૂનતામવાદી એવી વ્યક્તિ છે જે ખરેખર શું મહત્વનું છે તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે ઇરાદાપૂર્વક ઓછી સાથે રહે છે.

Internal source of happiness rather than chasing materialistic consumer goods. Feeling of mindfulness in watching for freshwater stream and little sunlight or hearing  the chirpings of Birds , or having a fresh cup of hot tea / coffee, smell of wet soils, વિ. માં જણાતો
“આછી ખુશી નો રાજીપો” બાહ્ય પરિણામો સાથે જોડાયેલ નથી, તેથી આવા ‘લવચીક’ વ્યક્તિત્વ નો ( ભાંગે  નહિ પણ નરમ રહીને વળે એવું  સ્થિતિસ્થાપક ) ઘણીવાર નિષ્ફળતાઓમાં થી વધુ ઝડપથી બહાર આવતા , resilience દાખવીને  પાછો ઉદય થાય છે.
Social Amiable / Affable Connection : A quick texts from a friend , can be a specific triggers for ‘enjoying the  Little  Things‘. for this type of pleasure is often mundane but universally relatable : More Examples would be : Like ,
shared inside joke, or a stranger’s smile or   Finding a seat on a crowded bus or seeing a download reach 100%, ઈસ્ત્રીબંધ કપડાં/ચાદર ની ખુશી
મિલનસાર વ્યક્તિમાં જોવા મળતો આ સુખદ સરળ સ્વભાવ છે.

Talking to yourself in the mirror, often called “mirror talk” or “mirror work,” is normal  and is a self-reflective enjoying practice used to build self-awareness . It improves emotional well-being, and boosts confidence and self -esteem . It improves Social Skills, interview responses, or conversations. It may help in Emotional Regulation of Stress. Initial awkwardness / discomfort, usually fades after 3–4 sessions. One can start  with trying questions like “How are you really feeling today?” or “What is one thing you are proud of?”. : Although Mirror Exposure Talk is often a powerful self-care tool ,It should not replace real-world human interaction or social bonding.

મીઠડી નજરું વાગી : ભાસ્કર વોરા : : : : : : :

મન મુંઝારો થાય ક્યાંય ચેન પડે નહીં ; અણકલ્પ્યું દેખાય મૂરત  કો મધરાતમાં .

મીઠડી નજરું વાગી, મીઠડી નજરું વાગી
એ  ઝૂકી ઝૂકી શરમાય
મલકી હૈયું નચવી જાય
માયલી ભરમું ભાંગી, મીઠડી  નજરું વાગી
મીઠડી  નજરું વાગી

ઓચિંતાની  ધૂપ લાગી  ને કહેવું ક્યાં ક્યાં
ઓચિંતાની  ધૂપ લાગી  ને કહેવું ક્યાં ક્યાં
દરશન પ્યાસે ઝૂરી ઝૂરી ને રહેવું ક્યાં ક્યાં

પ્યાસ કેમ કરી છીપાય
તરસે  હૈયે  લાગી લાય
માયલી ભરમું ભાંગી, મીઠડી  નજરું વાગી
મીઠડી  નજરું વાગી

દૂર ઘણી એ હતી તોય પણ એવું થાતું
દૂર ઘણી એ હતી તોય પણ એવું થાતું
મન  મસ્તાનું  જોઈ જોઈ  મહેકી જાતું

હેતની હેલી વરસી જાય
વરસી હૈયું  નચવી જાય
માયલી ભરમું ભાંગી, મીઠડી  નજરું વાગી
મીઠડી  નજરું વાગી

એ  ઝૂકી ઝૂકી શરમાય
મલકી હૈયું નચવી જાય
માયલી ભરમું ભાંગી, મીઠડી  નજરું વાગી
મીઠડી  નજરું વાગી


—  ભાસ્કર વોરા
સ્વર / ગાયક : મહમદ રફી : : સ્વરાંકન અને સંગીત નિયોજન  : દિલીપ ધોળકીયા
ચિત્રપટઃ સત્યવાન સાવિત્રી (૧૯૬૩)

અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : :

https://youtu.be/IIt_fbVsLJk?si=nHQMkK5s9ayojgqv

Happy New Year 2026 : Be fearless , fair and work out for clean India , United India And Wish For A New Year filled with love, laughter, and togetherness. May 2026 bring our family good health, happiness, and peace. : :  V Jayaraj Pune India : January 1, 2026 : : : : : : :

એક અચંબો : દીઠો મેં ઘર ઘર કૃષ્ણ  કનૈયો : સુન્દરમ્ : કૃષ્ણમય અચરજ થી તલ્લીનતા સુધીનું ગીત : : કૃષ્ણગીત : : હરિ ગીત : :

એક અચંબો : સુન્દરમ્ : ૮ : ૧૭ સવારે , મીરજ  પછી – ટ્રેન :  ૧૯ / ૧૧ / ૧૯૭૦ : ચૂંટેલી કવિતા સુંદરમ્ પૃષ્ઠ ૧૫૫

એક અચંબો : સુન્દરમ્ : : સ્વર : અમર ભટ્ટ : : સ્વરાંકન અને સંગીત નિયોજન :  અમર ભટ્ટ : : આલ્બમ  શબ્દ નો સ્વરાભિષેક ભાગ ૪ : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ કૃષ્ણ જન્માષ્ટમી ૧૨ / ૮ / ૨૦૨૦ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/FzDJ6o-rG3g?si=nbpiXUJYuNG7OuNN

એક અચંબો : સુન્દરમ્ : : સ્વર : અમર ભટ્ટ : : સ્વરાંકન અને સંગીત નિયોજન :  અમર ભટ્ટ : : યુ ટ્યુબ રિલીઝ ૯ / ૬ / ૨૦૨૪ : : અહીં નીચે ક્લિક કરીને સાંભળીએ : : : : https://youtu.be/uCger2Gjuk8?si=CfH0tZRbpOmtSA4S

સ્વરકાર  / ગાયક શ્રી અમર ભટ્ટ નોંધ કરી કહ્યું છે કે, ” સ્વરાંકન માં બીજી પંક્તિ પહેલા સ્વરબદ્ધ થઈ. વૈશ્નવ જન ના ઢાળ નો સંદર્ભ લઈ ને  મુગ્ધતા થી તદ્રુપ  થયા  નો ભાવ  તાર સપ્તક ના શુદ્ધ ગંધાર ” ગ” પર સ્થાયી થયો. ને પછી  પ્રથમ પંક્તિ અને અંતરા નું સ્વર નિયોજન થયું. તલ્લીનતા નું , કવિ ના અચરજ ના ઐશ્વર્ય  નું ગીત માણો. ” ( અમર ભટ્ટ )

અર્થ નિર્દેશ આસ્વાદ કાવ્યાર્થ વિચાર વિ જયરાજ : :    મેં એક અચંબો‌ દીઠો : સુન્દરમ્ : :
: : : : ઘર ઘરમાં કૃષ્ણ કનૈયો જોવા મળે અને હ્રદય હ્રદય માં રાધા જોવા મળે ત્યારે કવિ ને આશ્ર્ચર્ય થાય છે , જેનું આલેખન કર્યું કે અણ છૂપા પાત્રો અને નાયિકા : ઉદ્ધવ , નંદ જશોદા  અને રાધા તથા વન વૃક્ષ માંના વૃંદાવન, છતા થતાં જાય ને ઈશ્વરપણું સમજાતું જાય ત્યાર પછી , અચરજ ના સ્થાને મુગ્ધ ભાવે , નરસૈંયાના સ્વામી કૃષ્ણ માટે આવશ્યક , તલ્લીનતા સાધી કૃષ્ણ પરાયણ થવા નું નિરૂપણ જાહેર કરી કવિ એ કહ્યું : ” હું બન્યો મુગ્ધ નરસૈંયો ” : વૃંદા એટલે તુલસી . રાધા ને પણ વૃંદા કહી છે . આથી જ તો તુલસીશ્યામ અને રાધાકૃષ્ણ ના બોલમાં , દૈવી તદ્રુપતા નું સંવેદન સમાયું છે . ગોકુળ વનરાવન તે વૃંદાવન , જ્યાં પર્ણ પર્ણ માં ગ્વાલા ગ્વાલિન :  નંદ જશોદા અને રાધા : કૃષ્ણમય – તદ્રુપ થયા જોવા મળે , જેને પગલે હ્યાં ના મુગ્ધ તત્વ માં ધ્યાન મગ્ન થવું મળે . ઉદ્ધવ આમ તો શ્રીકૃષ્ણ ના કાકા પરંતુ ભક્ત , જેને શ્રી કૃષ્ણ એ આત્મ જ્ઞાન આપ્યું હતું . માનવ જન ને ઉંઘ આવે . જનમાનસ ઠાકોર જી ના શયન ને ” પોઢ્યા ” કહે . અખિલ વ્યોમ એટલે સમગ્ર ગગન અને પય ને પાણી કહો તો સમુદ્ર અને દૂધ માનો તો દૂધગંગા કે આકાશ ગંગા : સર્વ સ્થળે શ્રી હરિ સર્વદા વ્યાપ્ત છે . સર્વ જીવ ને અને ઉદ્ધવ જી ને પ્રાપ્ત આત્મ જ્ઞાન મળ્યું છે કે મેળવી શકાય તેમ છે . રાધા ને મુગ્ધાક્ષિ ( અભોર આંખ વાળી ) પણ કહી‌ છે . આ બધું જાણવા જોવા કે પ્રાપ્તિ માટે  ” અંગ અંગ ” “હરિઓઢયા ” થવા નું હોય . “હરિ પરાયણતા” પ્રાપ્ત થાય , જ્યારે કૃષ્ણ સમય ના – કૃષ્ણાકર્ષણ્ણિક  ગોકુળ ગ્રામ ના પાત્રોના મુગ્ધા – ભાવ , અભોર -નિર્દોષતા , અરે ! એમની અણસમજ સુધ્ધાં ! સાથે તદ્રુપ થયા હોવાની સફળતા મળી હોય . અચરજ કારી સમજણ ના સ્થાને , કવિ મન અણસમજુ મુગ્ધત્વની અવસ્થાઓમાં , મુગ્ધમનનોહર – પરમેશ્વર નું મોહિત કરનાર અતિ સુંદર સ્વરૂપ જોવા નું સદભાગ્ય પ્રાપ્ત કરે છે : : : :  આપણા શાસ્ત્રોમાં ૮ પ્રકાર ની ઈશ્વરીય મહા સિદ્ધિ જોવા નું કહ્યું છે : ૧) અણિમા ૨) મહિમા ૩) ગરિમા ૪) લઘિમા ૫) પ્રાપ્તિ ૬) પ્રાકામ્ય ૭) ઈશિત્વ ૮) વશિત્વ  ઉલ્લેખ કર્યો , વાત ફરી ક્યારેક :  “મેં એક અચંબો દીઠો” કવિ શ્રી સુંદરમ્ : આસ્વાદ / કાવ્ય વિચાર : વિ જયરાજ : પૂણે : ૧૪.૮.૨૦ 😦 નોંધ:૧૯૭૫ માં વાત વાતમાં  કવિ શ્રી સુંદરમે મને એમના સ્વહસ્તાક્ષર માં લખી આપેલું :”કેટલી વીસે સો થાય?”) : પ્રસ્તુતિ : ઓગસ્ટ ૩૦ , શ્રાવણ વદ આઠમ : ગોકુળ આઠમ : કૃષ્ણ જન્માષ્ટમી : : પૂણે : :

Design a site like this with WordPress.com
Get started